Tulipany w Polsce kwitną od marca do czerwca, a dzięki umiejętnemu doborowi odmian wczesnych, średniowczesnych i późnych można cieszyć się ich kolorami przez ponad 2 miesiące. Sezon otwierają w marcu niskie tulipany botaniczne, by w kwietniu i maju osiągnąć szczyt z mieszańcami Darwina i Triumph, a zakończyć go w czerwcu efektowne odmiany papuzie i liliokształtne. Pojedynczy kwiat utrzymuje się 7–14 dni, ale odpowiednia pielęgnacja po przekwitnięciu zapewnia powrót kwiatów w kolejnym sezonie.
Kiedy kwitną tulipany w Polsce?
Termin kwitnienia tulipanów w Polsce jest ściśle uzależniony od przebiegu pogody wczesną wiosną. Choć pierwsze kolorowe pąki możemy zobaczyć już w marcu, to pełnia kwitnienia przypada zazwyczaj na przełom kwietnia i maja, idealnie wpasowując się w kalendarz majówkowy.
Warto rozróżnić tulipany ogrodowe od tych dostępnych w kwiaciarniach. Kwiaty cięte, które kupujemy na Dzień Kobiet (8 marca), pochodzą z upraw szklarniowych (pędzonych). W gruncie, w naturalnych warunkach, cykl ten jest przesunięty o kilka tygodni.
Sezon w ogrodzie otwiera się zazwyczaj w drugiej połowie marca, kiedy zakwitają niskie odmiany botaniczne. Zakończenie spektaklu następuje w pierwszej połowie czerwca, gdy przekwitają ostatnie odmiany późne. Oznacza to, że przy odpowiednim doborze cebulek, możesz cieszyć się kwiatami przez ponad 2 miesiące.
Podział tulipanów ze względu na termin kwitnienia
Sekret długotrwałego efektu w ogrodzie nie jest magia, lecz matematyka i botanika. Sadząc obok siebie odmiany z różnych grup, zapewnisz sobie ciągłość kolorów – gdy jedne będą gubić płatki, kolejne dopiero rozwiną pąki.
Tulipany wczesne – marzec/kwiecień
To grupa, która startuje najszybciej, często jeszcze w towarzystwie krokusów i śnieżyc. Są zazwyczaj niższe od swoich późniejszych kuzynów, co jest naturalnym przystosowaniem do wietrznej i chłodnej aury przedwiośnia.
Odmiany wczesne:
- Tulipany botaniczne (m.in. Kaufmanna, Greiga) – absolutni liderzy wyścigu. Są bardzo niskie (15–25 cm), ale niezwykle odporne i długowieczne – mogą rosnąć w jednym miejscu przez lata bez wykopywania. Często mają ozdobne, pasiaste liście.
- Tulipany pojedyncze wczesne – mają klasyczny, kielichowaty kształt i mocne łodygi, które dobrze znoszą wiosenne deszcze.
- Tulipany pełne wczesne – wyglądają bardzo efektownie, przypominając małe piwonie, jednak ich ciężkie główki mogą wymagać podpór przy silniejszym wietrze.
Tulipany średniowczesne – kwiecień/maj
To właśnie te odmiany najczęściej widzimy w miejskich parkach i przydomowych ogródkach podczas majówki. Stanowią trzon tulipanowych nasadzeń, oferując największą różnorodność barw i niezawodność.
Odmiany średniowczesne:
- Mieszańce Darwina (Darwin Hybrid) – uchodzą za najlepsze tulipany do ogrodu dla początkujących. Są wysokie (nawet do 60-70 cm), mają gigantyczne kwiaty i bardzo sztywne łodygi odporne na wiatr. Co ważne, świetnie zimują i wracają co rok.
- Tulipany Triumph – najliczniejsza grupa odmian na świecie. Są nieco niższe od mieszańców Darwina, ale nadrabiają to nieskończoną paletą barw i odpornością na zmienną pogodę. To klasyczny tulipan, jaki znamy z pocztówek.
Tulipany późne – maj/czerwiec
Gdy większość roślin cebulowych już przekwita, do gry wchodzą arystokraci ogrodu. Odmiany późne są zazwyczaj wyższe i bardziej ekstrawaganckie w formie, stanowiąc pomost między wiosną a wczesnym latem.
Odmiany późne:
- Tulipany pojedyncze późne (Cottage) – bardzo wysokie i eleganckie, często o pastelowych barwach.
- Tulipany liliokształtne – mają charakterystyczne, wysmukłe talie i ostro zakończone płatki wygięte na zewnątrz. Wyglądają bardzo szlachetnie.
- Tulipany papuzie (Parrot) – ich płatki są pofalowane i postrzępione, przypominając egzotyczne ptaki. Często są wielobarwne.
- Tulipany strzępiaste (Crispa) –brzegi ich płatków wyglądają jakby były pokryte drobnymi kryształkami lodu lub frędzlami.
- Tulipany Viridiflora – unikatowa grupa, w której na płatkach (niezależnie od koloru bazowego) występuje zielona smuga. Kwitną bardzo długo.
Ile czasu kwitnie jeden tulipan?
Pojedynczy kwiat tulipana nie jest niestety długowieczny. W zależności od pogody, utrzymuje się w pełnej krasie zazwyczaj od 7 do 14 dni. Jest to moment krótki, ale bardzo intensywny wizualnie.
Jeśli jednak spojrzymy na rabatę jako całość, perspektywa się zmienia. Dzięki zjawisku sukcesji (następowania po sobie kwitnienia różnych odmian), cała kompozycja może być dekoracyjna przez 6 do 8 tygodni.
Warto pamiętać, że tulipany w wazonie (cięte) mają podobną trwałość co te w gruncie, pod warunkiem, że będziemy regularnie wymieniać im wodę i trzymać z dala od źródeł ciepła oraz owoców (które wydzielają etylen przyspieszający starzenie).
Od czego zależy termin i długość kwitnienia?
Nawet ta sama odmiana posadzona w dwóch różnych miejscach ogrodu może zakwitnąć w innym terminie. Na biologię tulipana wpływa szereg czynników środowiskowych, którymi jako ogrodnik możesz w pewnym stopniu manipulować.
O tym, kiedy i jak długo będziesz cieszyć się kwiatami decyduje:
- Temperatura – to najważniejszy czynnik. Chłód konserwuje kwiaty. Jeśli wiosna jest zimna (ok. 10-13°C), tulipany mogą kwitnąć nawet 3 tygodnie. Nagła fala upałów (powyżej 20-25°C) potrafi skrócić ten czas do zaledwie 3-4 dni.
- Stanowisko – tulipany kochają słońce, ale w lekkim półcieniu będą kwitły dłużej (choć mogą się wyciągać). Pełne południowe słońce przyspiesza wegetację.
- Głębokość sadzenia – cebule posadzone głębiej (np. na 15 cm) potrzebują więcej czasu, by przebić się na powierzchnię, co może opóźnić kwitnienie o kilka dni względem tych posadzonych płytko.
- Termin sadzenia – choć sadzimy je jesienią, to cebule wsadzone bardzo późno (np. w grudniu) mogą zakwitnąć nieco później niż te posadzone we wrześniu, ponieważ potrzebują czasu na ukorzenienie.
Co robić z tulipanami po przekwitnięciu?
Moment, w którym z tulipanów opadają ostatnie płatki, jest krytyczny dla ich kwitnienia w przyszłym roku. To właśnie teraz cebula zaczyna magazynować energię. Najgorszym błędem jest wycięcie całej rośliny zaraz po przekwitnięciu.
Postępuj zgodnie z tą instrukcją, aby cieszyć się kwiatami w kolejnym sezonie:
- Wykonaj ogławianie – gdy tylko kwiat przekwitnie, ułam lub utnij samą główkę (słupek i resztki płatków). Dzięki temu roślina nie straci energii na zawiązywanie nasion.
- Zostaw liście i łodygę – to absolutnie niezbędne. Zielone liście prowadzą fotosyntezę i karmią cebulę pod ziemią. Muszą pozostać na roślinie tak długo, aż same zżółkną i uschną.
- Nawoź i podlewaj – przez kilka tygodni po kwitnieniu traktuj tulipany tak, jakby nadal kwitły. Podlewaj je w czasie suszy i zasil nawozem wieloskładnikowym, aby cebula urosła w siłę.
- Wykop (opcjonalnie) – gdy liście całkowicie zaschną (zazwyczaj koniec czerwca/początek lipca), możesz wykopać cebule, oczyścić je i przechować w suchym miejscu do jesiennego sadzenia.