Najlepsze potrawy wigilijne dla dzieci to te same dania co dla dorosłych, tylko łagodniejsze. Wystarczy odlać porcję barszczu przed doprawieniem, upiec rybę bez ości i ugotować pierogi na słodko. Dziecko je przy wspólnym stole to samo co wszyscy, a ty gotujesz tylko raz.
Kremowy barszczyk z grzankami w kształcie gwiazdek
Porcję dla dziecka odlej z garnka, zanim barszcz dostanie zakwas, sól, pieprz, czosnek i majeranek. Zmiksuj ją z kilkoma ugotowanymi burakami z tego samego wywaru. Powstanie gładki, lekko słodkawy krem z buraków, czyli ta sama zupa co u dorosłych, tylko łagodniejsza.
Do wspólnego garnka nie dodawaj kostki rosołowej, gotowego koncentratu ani barszczu instant. W dziecięcej porcji kwaśność zakwasu zastąp kilkoma kroplami soku z cytryny. Głębię smaku dadzą marchewka i pietruszka z wywaru. Im więcej buraków zmiksujesz, tym słodszy będzie krem. Barszcz przecierany bez przypraw podaje się już niemowlętom, w trakcie rozszerzania diety, jeszcze przed pierwszymi urodzinami.
Co zrobić, jeśli dziecko nie tknie niczego czerwonego? Ugotuj krem z dyni lub marchewki na tym samym bulionie warzywnym, z jednym ziemniakiem dla gęstości. Pomarańczowy kolor dziecko zna z codziennych obiadów, więc ta zupa go nie zniechęci.
Z kromek chleba tostowego wykrój foremką gwiazdki, posmaruj je cienko masłem i podpiecz kilka minut w piekarniku. Podane osobno, w miseczce, gwiazdki dziecko macza w zupie samo, kęs po kęsie.
Dla dziecka, które chce uszek jak dorośli, ulep kilka z farszem z pieczarek albo z twarogu.
Domowe paluszki rybne z pieczonymi ziemniaczanymi łódeczkami
Paluszki rybne z fileta zje nawet dziecko, które na widok karpia odsuwa talerz. Wyglądają jak te z mrożonki. W środku jest jednak sam filet. Panierkę robisz we własnej kuchni.
Na paluszki wybierz filet bez skóry, z ryby o zwartym mięsie i niewielu ościach:
- Filet z dorsza – białe, łagodne mięso, które w paskach nie rozpada się przy panierowaniu.
- Mintaj – tańszy i delikatny w smaku, dobry na większą porcję dla całej gromadki.
- Łosoś – tłustszy i bardziej soczysty, o wyraźniejszym smaku, który część dzieci lubi.
Filet pokrój w grube paski, mniej więcej na szerokość dwóch palców. Osusz je ręcznikiem papierowym, bo wtedy panierka lepiej się trzyma. Każdy pasek obtocz kolejno w mące, roztrzepanym jajku i bułce tartej. Pokruszone płatki kukurydziane bez cukru zamiast bułki tartej dają chrupkość jak ze sklepu.
Paluszki ułóż na blasze wyłożonej papierem, w odstępach, i skrop je oliwą. Piecz w 200°C przez 12–18 minut, w połowie czasu przewracając. Ryba jest gotowa, gdy panierka się zrumieni, a mięso w środku jest białe i rozdziela się widelcem.
Łódeczki z ziemniaków wstaw do piekarnika wcześniej, w tej samej temperaturze. Umyte ziemniaki pokrój wzdłuż na ósemki ze skórką i wymieszaj z oliwą, tymiankiem i szczyptą słodkiej papryki. Pieką się około 40 minut, więc paluszki dokładasz na ostatni kwadrans. Dzięki temu jedna blacha i jedna temperatura dają cały obiad naraz.
Do maczania podaj jogurt naturalny z posiekanym koperkiem.
Pierogi z twarogiem albo z owocami na słodko
Pierogi na słodko dzieci jedzą chętniej niż te z kapustą i grzybami. Ciasto robisz to samo co na wigilijne, zmieniasz tylko farsz i sposób podania.
Najchętniej jedzone farsze dla dzieci:
- Twaróg waniliowy – półtłusty twaróg zmielony z żółtkiem i odrobiną cukru waniliowego, gładki jak krem.
- Biały ser z owocem – ten sam twaróg z kawałkiem truskawki albo kilkoma jagodami w środku.
- Jagody lub truskawki – świeże albo mrożone, z łyżeczką mąki ziemniaczanej, żeby sok nie rozmoczył ciasta.
- Owoce z kompotu – jabłka i gruszki wyłowione z kompotu dla dzieci, posiekane i odsączone.
Pierogi z twarogiem i pierogi z owocami gotuj, aż wypłyną, i wyjmij po minucie. Polej je roztopionym masłem albo podaj z łyżką jogurtu naturalnego. Smażenie na złoto i skwarki zostaw dorosłym. Gotowany pieróg z jogurtem jest za to miękki i lekki. Dziecku, które nie lubi słodkiego, ugotuj pierogi ruskie, bez smażonej cebuli na wierzchu.
Przy lepieniu starszak wykrawa kółka szklanką, nakłada łyżeczką farsz i dociska brzegi widelcem. Krzywe pierogi smakują tak samo.
Nie masz czasu na lepienie? Zamiast pierogów upiecz wytrawne ciasteczka z ciasta francuskiego. Arkusz z lodówki pokrój w paski albo wykrój foremkami, posmaruj jajkiem i posyp startym serem albo sezamem. Po 12–15 minutach w 200°C ciasteczka są złote i pasują do kremowego barszczyku.
Sałatka jarzynowa z jogurtem zamiast majonezu
Odłóż miseczkę pokrojonych warzyw, zanim do sałatki trafią majonez, musztarda, cebula i ogórek konserwowy. Tę porcję wymieszaj z dwiema łyżkami jogurtu naturalnego albo naturalnego serka. Sałatka jarzynowa wygląda wtedy tak samo jak rodzinna, a smakuje łagodniej.
W dziecięcej wersji zostają warzywa i dodatki, które dzieci wyjadają najchętniej:
- Marchewka – słodka i kolorowa, zwykle znika z talerza jako pierwsza.
- Groszek – miękki, dobry do zbierania palcami.
- Kukurydza – słodka, dodaje sałatce żółtego koloru.
- Ziemniak i jajko – wiążą całość, gdy jogurtu jest niewiele.
Starszakowi pokrój warzywa w kostkę, jak dla wszystkich. Młodszemu dziecku podaj marchewkę i ziemniaka w słupkach do trzymania w rączce.
Na talerzu uformuj z sałatki kopczyk-choinkę, obsyp go groszkiem i połóż na szczycie gwiazdkę wykrojoną z marchewki.
Kompot z jabłek i gruszek zamiast kompotu z suszu
Dlaczego dziecko odsuwa kompot z suszu? Wędzone śliwki dają mu dymny, cierpki smak, a goździki dokładają ostrości nieznanej z codziennych napojów. Kompot ze świeżych jabłek i gruszek smakuje łagodnie, bez dymnych śliwek i ostrych goździków.
Na 2 litry wody weź 4 jabłka i 3 dojrzałe gruszki pokrojone w ćwiartki oraz laskę cynamonu. Gotuj 15 minut od zawrzenia, potem zostaw garnek pod przykryciem do ostygnięcia. Garść świeżych śliwek doda kompotowi koloru. Cukier nie jest potrzebny, bo słodycz dają dojrzałe gruszki i słodkie odmiany jabłek.
Starszakowi nalej schłodzony kompot do kieliszka, jak dorosłym.
Kruche ciasteczka i pierniczki do dekorowania razem z dziećmi
Deser dla dzieci najlepiej upiec razem z nimi, dzień lub dwa przed Wigilią. Wałkowanie, wykrawanie i lukrowanie zajmuje dziecko na całe popołudnie. Gotowe ciastka zjada potem z dumą.
Kruche ciasteczka są szybsze: ciasto z mąki, masła, żółtka i cukru pudru wystarczy schłodzić pół godziny. Pierniczki potrzebują więcej czasu, ale dłużej zostają świeże. Jedne i drugie wykrawasz tymi samymi foremkami w gwiazdki, choinki i aniołki.
Pierniczek dla dziecka różni się od tradycyjnego w kilku miejscach:
- Bez miodu – ciasto słodzi syrop klonowy albo cukier trzcinowy rozpuszczony w odrobinie wody.
- Łagodna przyprawa – zamiast pełnej mieszanki korzennej wystarcza cynamon ze szczyptą imbiru.
- Miękka konsystencja – grubiej rozwałkowane ciasto, krótsze pieczenie, a potem puszka z kawałkiem jabłka.
Ciastka do zawieszenia przygotuj jeszcze przed pieczeniem. W górnej części każdego przebij słomką dziurkę, trochę większą niż potrzeba, bo ciasto w piekarniku rośnie. Po ostygnięciu przewlecz przez nią wstążkę i zawiąż pętelkę. Lukier utrzyj z cukru pudru i soku z cytryny, a zabarw go sokiem z buraka albo szpinaku. Lukruj wyłącznie ciastka całkiem ostudzone, inaczej lukier spłynie.
Pierniczek na wstążce wisi na gałązce obok papierowego łańcucha i innych ozdób świątecznych zrobionych przez dzieci. Pachnie cynamonem aż do Trzech Króli.
Dla malucha, który ciastek jeszcze nie gryzie, upiecz jabłko z cynamonem. Wydrąż gniazdo nasienne, oprósz owoc cynamonem i piecz w 180°C około 25 minut, aż zmięknie. Obok połóż kawałek miękkiej babki drożdżowej bez rodzynek, bo taki miąższ dziecko rozgniata samym językiem.
Których tradycyjnych potraw wigilijnych lepiej dziecku nie podawać?
Z dorosłego stołu odpada kilka grup potraw. Każda ma zastępstwo wśród dań opisanych wyżej:
- Dania z grzybami leśnymi – zupa grzybowa, uszka i kapusta z borowikami, także sam wywar; w zamian uszka z pieczarkami.
- Potrawy smażone i tłuste – karp smażony w głębokim tłuszczu; w zamian pieczone paluszki rybne z łódeczkami.
- Mocne przyprawy i sól – pieprz, ziele angielskie i pełna mieszanka przypraw korzennych; w zamian porcja odlana przed doprawieniem, jak przy barszczyku.
- Ryby z ościami – karp, leszcz i płoć mają drobne ości trudne do wyłuskania; w zamian filet z dorsza, mintaja albo łososia.
- Śledzie w zalewie – słone i octowe; w zamian sałatka jarzynowa z jogurtem.
Grzyby leśne podawaj dziecku dopiero po dwunastych urodzinach. Grzyby hodowlane, takie jak pieczarki, boczniaki i shiitake, dziecko może jeść, ugotowane albo upieczone.